|
Gogle Search
Gogle Oglasi
|
|
|
Zeljko Tomic : Sokolac
|
1279 |
20.04.2005 |
Priča o Đakonu AvakumuGrad Beograd.
Kroz kapiju zvanu Stambol janičarska rulja juri i pred sobom strah raznosi; mlad ko kaplja, lep ko ruža, pred njom vezan mladić ide i zašiljen hrastov kolac na ramenu svome nosi.
"Avakume, srpski sine, ti Pajsijev đače verni, odreci se svoga Hrista - još trenutak imaš samo! "
"Smrt izbavlja od svih beda" - mladić reče - "Blago onom ko pre umre, o manje je muka proš'o! Bogu će se pre uzneti! Od hrišćanske vere moje, nema vere nigde lepše! Čin'te, Turci, što vam drago - i tako se mora mreti! "
Burni žagor...
"Divno dete! " - kadune se čudom čude...
"Zar na kolac tu lepotu? " - Kažu one.
"Ne činimo, Turci, krivo! "
I duševan Turčin jedan, da uštedi dečku muke, probode mu jataganom mučeničko srce živo!...
I sutradan na istoku, po razvitku zore rane kad ispliva jednim rubom, sunce kao krv rumeno, ono zasta i zadrhta jer ugleda sred poljane mladićevo mrtvo telo na vrh koca nabijeno...
 Đakon Avakum se rodio 1794.
godine u Knez Polju ispod Kozare, pod krštenim imenom Lepoje.
On je bio sin jedinac majke Božane i oca Gavrla, koji je u Jančićevoj buni u Mašićima nabijen na kolac 1809.
godine.
Iz straha za život sina, majka ga šalje u manastir Blagoveštanja u Triavi kod Čačka, gdje ih dočekuje Iguman Pajsije, koji će zajedno sa Đakonom Avakumom stradati.
Poslije propasti Karađorđevog ustanka u jesen 1813.
godine i turskih zuluma koji su slijedili, na Krstovdan 1814.
godine Srbi u okolini Trnova dižu tkz.
Hadži-Prodanovu bunu, koja je takođe ugušena, pa su kaluđeri manastira Blagoveštenja odvedeni u tursko ropstvo.
Zarobljenike iz te bune Turci su vodili u Beograd, gdje su ih nabijali na kolac.
Stmrti su bili pošteđeni samo oni koji su pristali da prime islam.
Avakum se nije htio odreći pravoslavne vjere.
Noseći kolac na ramenima, do gubilišta je pjevao:
«Nema vjere bolje od Hrišćanske!
Srb je hristov, raduje se smrti.
Skoro ćete i vi dolijati,
Bog je svjedok i njegova pravda.
»
U svom nenadmašnom nadahnuću - nadahnuću pesnika i rodoljuba - Vojislav Ilic-Mlađi ovekovečio je uspomenu na stradanja i mučeničku smrt Prepodobnog Mučenika Đakona Avakuma.
Dogodilo se to 30.
, odnosno 17.
decembra 1814.
godine u Beogradu; bolje reći, sve se dogadjalo na relaciji od Nebojse kule do Stambol kapije koja se nalazila na mestu Narodnog pozorišta.
Zbog toga, kad god prilazimo ovoj velikoj srpskoj svetinji, i kad od nje odlazimo, mi, praktično, gazimo stopama večno živog Đakona Avakuma i svih ostalih svetih srpskih mučenika koji su zajedno sa njim na kolac nabijeni.
|
|
|
|
Zeljko Tomic : Sokolac
|
1276 |
20.04.2005 |
Priča o Stevanu Sinđeliću
U Nišu se nalazi jedinstven spomenik u svijetu.
Podigli su ga Turci sa namjerom da zaplaše srpsko stanovništvo.
Krajem ljeta 1809, posle bitke na Čegaru, lobanje ubijenih srpskih vojnika su uzidane u kulu, u narodu poznata kao Ćele kula.
Kula je pravougaonog je oblika, tri metra visoka, i u njoj su prvobitno bile uzidane 952 lobanje srpskih junaka.
Tokom godina, narod je krao i sahranjivao lobanje, tako da je do dana današnjeg ostalo samo 58 uzidanih lobanja.
Godine 1892, podignuta je kapela koja je zatvorila kulu.
U toku Prvog srpskog ustanka, a na dan Svete Trojice ljeta gospodnjega 1809.
, izađoše Turci iz Niša i uputiše se na šanac Stevana Sinđelića.
Krenuli su sa konjicom i sa dva topa.
Najprije su se pomolili Alahu, postavili topove, a onda krenuše da se lagano približavaju šancu na Čegru.
Turci osuše jedan plotun, pa pojuriše u napad.
Bitka je trajala cijeli dan.
Turci su jurišali pet puta, ali su Srbi uspjevali da odbiju njihove napade.
Turski gubici su bili ogromni.
A kada su Turci napali i po šesti put, šanac je već bio pun mrtvih tijela, tako da Turci pređoše preko svojih mrtvih, pa otpoče borba sa puškama, sječa i ubadanje neprijatelja sa sabljama i noževima.
Srbi iz drugih utvrđenja su tražili da pomognu Stevanu, ali pomoć nije stigla, ili zbog toga što nisu imali konjicu ili što Miloje Petrović to nije dozvolio.
Kada su Turci već gotovo zauzeli šanac, Stevan Sinđelić otrča do barutane, izvuče svoj poštolj i opali.
Eksplozija je bila tako jaka da se cijela okolina zatresla, a cijeli šanac je pokriven gustim dimom.
Tri hiljade srpskih junaka i dvostruko više turskih vojnika je ubijeno na brdu Čegar toga dana.
Turci podigoše Sinđeliću spomenik, a narod napisa pjesmu:
Oj vojvodo Sinđeliću
Oj vojvodo Sinđeliću,
srpski sine od Resave ravne.
(2x2)
Ti si znao Srbina zakleti,
kako valja za slobodu mreti.
(2x2)
Puška puče, boj se vije,
a Sinđelić ljutu bitku bije.
(2x2)
Ljutu bitku bije za slobodu,
za slobodu srpskome narodu.
(2x2)
Oj vojvodo ti si pao,
ali dušman još od tebe strepi.
(2x2)
Dušmanske si posekao glave,
zato tebe Srbi rado slave.
Ti si dao život za slobodu,
za slobodu srpskome narodu.
|
|
|
